Εισαγωγή 

Ο αυτισμός (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος) είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει κυρίως:
• την επικοινωνία
• την κοινωνική αλληλεπίδραση
• τη χρήση της γλώσσας (λεκτικής και μη λεκτικής)
Η λογοθεραπεία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του προγράμματος παρέμβασης σε παιδιά στο φάσμα του αυτισμού καθώς βοηθά στην αντιμετώπιση των δυσκολιών στην επικοινωνία και την χρήση της γλώσσας και την κοινωνική τους ένταξη

Ποιες Είναι Οι Κύριες Δυσκολίες Στον Λόγο Των Παιδιών Με Αυτισμό;

1. Δυσκολίες στη λεκτική επικοινωνία

Πολλά παιδιά στο φάσμα:
• αργούν να μιλήσουν ή δεν αναπτύσσουν κάθόλου λόγο
• έχουν περιορισμένο λεξιλόγιο
• δυσκολεύονται να σχηματίσουν προτάσεις

Η λογοθεραπεία μέσα από κατάλληλες τεχνικές βοηθά:

• στην ανάπτυξη της ομιλίας
• στη βελτίωση της άρθρωσης
• στην κατανόηση και παραγωγή λόγου

Όταν ο προφορικός λόγος δεν είναι λειτουργικός, όταν υπάρχει απουσία λόγου, ο εξειλογοθεραπευτής εκπαιδεύει το άτομο να επικοινωνεί αποτελεσματικά, μέσω ενναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας:

• εικόνες (PECS)
• σύμβολα (ΜΑΚΑΤΟΝ)
• συσκευές επικοινωνίας

2. Δυσκολίες στην κατανόηση της γλώσσας

Ο αυτισμός δεν επηρεάζει μόνο το να μιλάω αλλά και το να καταλαβαίνω. Πιο συγκεκριμένα ένα παιδί στο φασμά δυσκολεύεται να αντιληφθεί:

• μεταφορές, χιούμορ, ειρωνεία
• σύνθετες οδηγίες
• αφηρημένες έννοιες
Ο λογοθεραπευτής με εξειδίκευση στον αυτισμό δουλεύει:

• την κατανόηση προφορικού λόγου
• τη σημασία των λέξεων μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο

3. Κοινωνική χρήση της γλώσσας (πραγματολογικές δεξιότητες)

Παρατηρούμε δυσκολίες στα παιδιά με αυτισμό που αφορά την χρήση του λόγου για κοινωνική αλληλεπίδραση όπως
• δεν ξεκινούν ή δεν διατηρούν συζήτηση
• δεν καταλαβαίνουν πότε είναι η σειρά τους να μιλήσουν
• μονοπωλούν τη συζήτηση με ένα θέμα δικού τους ενδιαφέροντος
Η λογοθεραπεία βοηθά:
• στην κοινωνική επικοινωνία
• στη χρήση της γλώσσας σε πραγματικές κοινωνικές καταστάσεις

4. Μη λεκτική επικοινωνία

Η επικοινωνία δεν είναι μόνο λόγος, είναι και η χρήση μη λεκτικών τρόπων επικοινωνίας όπως:

• η βλεμματική επαφή
• οι χειρονομίες
• οι εκφράσεις προσώπου
• ο τόνος φωνής

Πολλά άτομα με αυτισμό δυσκολεύονται σε αυτά, και η λογοθεραπεία:

• ενισχύει τη συνολική επικοινωνιακή ικανότητα
• συνδυάζει λόγο και μη λεκτικά σήματα

Γιατί ένα παιδί με αυτισμό χρειάζεται λογοθεραπεία;

Η σύνδεση αυτισμού και λογοθεραπείας είναι άμεση και επιστημονικά τεκμηριωμένη, γιατί ο αυτισμός επηρεάζει την επικοινωνία σε βάθος, η λογοθεραπεία στοχεύει ακριβώς σε αυτές τις δυσκολίες και στόχος δεν είναι «να μιλήσει όπως οι άλλοι», αλλά να μπορεί να επικοινωνεί λειτουργικά και ουσιαστικά.

Έτσι για παράδειγμα

Το παιδί κλαίει όταν θέλει μπισκότο, αντί να το ζητήσει.

• να λέει «μπισκότο»
• ή να δείχνει μια εικόνα
• ή να κάνει μια χειρονομία

Λιγότερο κλάμα – περισσότερη επικοινωνία

Λες στο παιδί:
«Πήγαινε στην κουζίνα και φέρε το μπουκάλι με το νερό»
και δεν αντιδρά.

Ο λογοθεραπευτής το βοηθά:

• να καταλαβαίνει απλές οδηγίες
• να τις σπάει σε μικρά βήματα

Καλύτερη κατανόηση – λιγότερη σύγχυση

Τέλος, όταν το παιδί με αυτισμό:

• δεν κοιτάζει
• μιλά μόνο για ένα θέμα
• δεν απαντά σε ερωτήσεις

Στη λογοθεραπεία μαθαίνει:

• πώς γίνεται μια συζήτηση
• πώς περιμένουμε τη σειρά μας
• πώς ακούμε τον άλλον

Όχι απλώς λόγος, αλλά επικοινωνία

Συγγραφέας: Τσουρινάκη Ξένια, Λογοθεραπεύτρια