Μεγαλώνοντας Παιδιά στο Εξωτερικό: Ελληνισμός & Ενοχές
Έκανες το βήμα και πήγες στο εξωτερικό, είτε για λόγους δουλειάς είτε για προσωπικούς λόγους.Βρήκες έναν/μια σύντροφο που σου ταιριάζει και αποφασίσατε να κάνετε οικογένεια στην χώρα που βρίσκεστε και οι δύο, είτε είστε και οι δύο Έλληνες είτε μόνο εσύ. Το παιδί σου λοιπόν τι κουλτούρα θα έχει; Θα είναι ποτέ «αρκετά Έλληνας/Ελληνίδα» για να ταιριάξει με την υπόλοιπη οικογένεια σου στην Ελλάδα;
Διγλωσσία και Αντοχή στη ματαίωση
Μετά τη γέννηση του παιδιού, έρχεται το μεγάλο ερώτημα: Θα μάθει να μιλάει ελληνικά; Και μετά έρχεται η ακόμα μεγαλύτερη απαίτηση: «Πρέπει να του μάθω ελληνικά, αλλιώςέχω αποτύχει ως γονιός». Φυσικά και θα ήθελες το παιδί σου να μιλάει ελληνικά, την γλώσσα της κουλτούρας σου,
της οικογένειας σου. Φυσικά και είναι πολύ σημαντικό για σένα (και μελλοντικά πιθανόν και για το ίδιο το παιδί) να συνδεθεί με την ελληνική του ταυτότητα.
Η διγλωσσία όμως απαιτεί την καταβολή σημαντικής γονεϊκής προσπάθειας. Εάν ο ένας σύντροφος μιλάει ελληνικά και ο άλλος την γλώσσα της χώρας όπου κατοικεί το παιδί για παράδειγμα, προτεραιότητα στη χρήση λαμβάνει η γλώσσα που το παιδί ακούει περισσότερο. Θα χρειαστούν επανειλημμένες προσπάθειες που πιθανόν να καταλήξουν ματαιωτικά- δηλαδή το παιδί να απορρίψει την προσπάθεια του Έλληνα γονιού και να απαντήσει στη γλώσσα της χώρας υποδοχής, που για το παιδί όμως αποτελεί τη γλώσσα από την οποία έχει περισσότερα καθημερινά ερεθίσματα. Αυτή η ματαίωση σίγουρα αποτελεί αποθαρρυντικό σημείο –ίσως σκέφτεσαι να τα παρατήσεις, ίσως ασκείς έντονη αυτοκριτική σχετικά με τη διαχείριση και τη προσέγγιση σου.
Πώς μπορείς λοιπόν να απαντήσεις μέσα σου σε αυτή τη ματαίωση και να συνεχίσεις τη προσπαθείς;
Θα ήθελες να γίνει πιο οργανικά η απόκτηση της ελληνικής γλώσσας και είναι λογικό να θες να επιτύχει. Είναι όντως δυσάρεστο το γεγονός ότι απαιτεί χρόνο και ότι οι προσπάθειες σου ενίοτε μπορεί να απορρίπτονται. Όμως το παιδί σου έχει δικαίωμα να απορρίψει την προσπάθεια σου και να την προσκαλέσει αντίστοιχα όταν νιώθει έτοιμο. Για εσένα γιατί αξίζει να το προσπαθήσεις και να επιμείνεις;
Σκέψου και γράψε 3 -5 ειλικρινείς λόγους για τους οποίους αξίζει για σένα να προσπαθήσεις να μεταδώσεις την ελληνική γλώσσα. Μπορεί οι λόγοι να είναι μια εικόνα (π.χ της οικογένειας σου ή της θάλασσας), μια ανάμνηση, ένα τραγούδι που θες κάποια στιγμή να καταλάβει. Κάντο όσο πιο προσωπικό μπορείς και μετά εκτύπωσε το και κόλλησε το στο ψυγείο σου ή κάπου που να το βλέπεις καθημερινά. Κάθε φορά που νιώθεις να ματαιώνεται η προσπάθεια σου, κοίταξε το σκονάκι σου και θυμίσου γιατί αξίζει να συνεχίσεις την υπομονή, την προσπάθεια και να αντέξεις την ματαίωση της στιγμής.
Κουλτούρα & Ενοχές
Έμαθε Ελληνικά το παιδί σου ή μαθαίνει, τέλεια. Είναι όμως Έλληνας/Ελληνίδα; Τι σημαίνει να έχεις ελληνική κουλτούρα; Ας αρχίσουμε με μια αλήθεια. Το παιδί σου θα έχει διαφορετικά βιώματα από ένα παιδί που μεγαλώνει στην Ελλάδα, στο ελληνικό σχολικό σύστημα, στην ελληνική κοινωνία.
Η κουλτούρα φυσικά συνδέεται με το μέρος προέλευσης και κατοικίας και συνδέεται άρρηκτα με τη γλώσσα. Έρευνες έχουν δείξει πως οι άνθρωποι που μεγαλώνουν παιδιά στο εξωτερικό έχουν αυξημένο κίνητρο να μεταδώσουν την κουλτούρα τους και πως αντίστοιχα οι ταύτιση με μια κουλτούρα συνδέεται με τις αξίες αυτής.Αυτό μπορεί από μόνο του να προκαλεί μια ενοχή – και μια επικείμενη στεναχώρια στην
ιδέα ότι το παιδί σου μπορεί ποτέ να μην ενστερνιστεί τη κουλτούρα σου ή/και να την απορρίψει και φυσικά για αυτό θα φταις εσύ που δεν κατάφερες να την μεταδώσεις. Αυτή η συναισθηματική εμπειρία είναι απολύτως αναμενόμενη- και εσύ ο ίδιος μπορεί να βιώνεις την σύγκρουση 2 κουλτουρών καθώς προσπαθείς να μεταδώσεις τη μια στο παιδί σου!
Έχοντας φύγει από την Ελλάδα και εσύ, έχεις απορροφήσει στοιχεία κουλτούρας από τη χώρα υποδοχής, έχεις δει πράγματα με άλλη οπτική, έχεις αναθεωρήσει και έχεις κρίνει. Μέσα σε αυτόν τον αναστοχασμό, σίγουρα θα υπάρχουν στοιχεία του ελληνισμού που μπορεί να έχεις εκτιμήσει περισσότερο ή λιγότερο. Άρα όλη αυτή την ενοχή που βιώνεις ως γονιός, ίσως την εντείνει το γεγονός ότι μπορεί να μην ξέρεις ποια κομμάτια ακριβώς της κουλτούρας σου θες συνειδητά να επιλέξεις να μεταδώσεις.
Δεν είναι εύκολο να απαλλαγείς από την ενοχή -μπορείς όμως να την ακούσεις και να δουλέψεις μαζί της. Πρώτα σε ατομικό επίπεδο, ως Έλληνας που έφυγε στο εξωτερικό και μετά ως γονιός. Η ενοχή είναι σύνθετο συναίσθημα – περιέχει θλίψη, ενίοτε ντροπή, ενίοτε θυμό. Συχνά
εμφανίζεται στις σκέψεις μας και τις μονοπωλεί, χρωματίζοντας ό,τι και να κάνουμε ως ένα μεγάλο λάθος ή μια μεγάλη αποτυχία. Παρ’όλα αυτά είναι σημαντικό, να «απαντάμε» σε αυτές τις σκέψεις, επαναφέροντας την ρεαλιστική ματιά.
Αν η ενοχή σου μιλούσε, τι θα σου έλεγε; Μπορείς να γράψεις τις απαντήσεις σε ένα χαρτί και έπειτα με ένα άλλο χρώμα στυλό να απαντήσεις στην ενοχή σου με μια πιο κατανοητική και ίσως πιο στοργική οπτική. Η προσπάθεια να μεταδώσεις μια κουλτούρα ενόσω ζεις σε μια άλλη, απαιτεί χρόνο, αντοχή στη ματαίωση και επαναλαμβανόμενη προσπάθεια.
Σε προσκαλώ λοιπόν, να θυμάσαι πως όπως και εσύ προσπαθείς να βρεις την γονεική σου ταυτότητα ανάμεσα σε δυο κουλτούρες, έτσι και το παιδί σου προσπαθεί να βρει τη δική του. Αυτό μπορεί να γίνει ένα σημείο αμοιβαίου μοιράσματος και σύνδεσης με το παιδί σου!
